zoeken
ZOEK
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
disclaimer & copyrights
ga een pagina terugvergroot de tekstverklein de tekstdruk deze pagina af
Categorie: Algemeen
Voeding rondom een operatie

Klik op "Operatie in beeld" voor afbeeldingen met betrekking tot deze operatie

PREOPERATIEVE VOEDING
De preoperatieve periode is de periode voorafgaand aan een operatie. Met deze periode wordt de fase bedoeld vanaf het moment dat u te horen hebt gekregen dat u geopereerd gaat worden. Wanneer u een grote operatie zult ondergaan, bijvoorbeeld aan het maag/darmstelsel, is het in deze fase erg belangrijk dat u in een zo goed mogelijke voedingstoestand komt.
Het is namelijk mogelijk dat u door een aandoening van het maag/darmstelsel in een slechtere voedingstoestand raakt. Dit kan enerzijds doordat een chronisch ziekteproces het normale evenwicht verstoort waardoor de verhoudingen binnen de normale samenstelling van het lichaam veranderd. Anderzijds is het mogelijk dat u door de ziekte minder kunt eten en drinken waardoor u minder voedsel op kunt nemen in het lichaam. Dat kan gebeuren doordat eten klachten veroorzaakt en u daardoor minder gaat eten. Ook is het mogelijk dat u wel voldoende voedsel binnenkrijgt, maar dat er feitelijk minder in het lichaam wordt opgenomen omdat dit via een ziek deel van het maag/darmstelsel moet gebeuren.

Dit kan er toe leiden dat u voorafgaand aan een operatie ongewenst gewicht verliest en daardoor ook in een slechtere voedingstoestand geraakt. In het algemeen kan worden gesteld dat hongeren voor niemand nuttig is, en dus zeker niet voor een zieke patiŽnt. Wanneer dit hongeren slechts voor een korte periode gebeurd is dit niet zo erg. Wanneer een patiŽnt in het ziekenhuis wordt opgenomen voor een grote operatie, is dit vaak voor een langere periode. Bovendien zijn patiŽnten vaak door hun ziekte niet in staat tot het snelle herstel dat een niet ziek persoon na hervatting van de voedselinname laat zien. In geval van grote, ingrijpende operaties kan dit dus het herstel vertragen.

Veel mensen proberen zelf al het voedingspatroon aan te passen door meer tussendoortjes en calorierijke dranken te gebruiken. Mocht u ondanks deze aanpassingen nog altijd gewicht verliezen, dient u dit te bespreken met uw huisarts of behandelend specialist. Zij kunnen u doorverwijzen naar een diŽtist. Zeker in geval van ernstig gewichtsverlies is dit geÔndiceerd. Van een slechte voedingstoestand is sprake wanneer u in ťťn maand meer dan 3 kg (ongewild) gewicht verliest, of in 6 maanden meer dan 6 kg. We spreken van ernstig gewichtsverlies wanneer u ongewenst > 10% van uw gebruikelijke gewicht in de afgelopen 6 maanden bent verloren.

In een gesprek met de diŽtist worden de klachten die u ervaart op voedingsgebied besproken en wordt in overleg met u gezocht naar vervangende voedingsmiddelen of andere oplossingen om verder gewichtsverlies tegen te gaan, of indien haalbaar gewichtstoename te realiseren.

Soms is het zelfs nodig om de voedingstoestand te verbeteren door middel van bijvoeding via een voedingssonde. Deze sonde wordt dan via de neus ingebracht en komt (naar gelang het ziektebeeld) in de 12-vingerige darm (het duodenum) of het eerste deel van de dunne darm (het jejunum) te liggen. Op deze manier wordt gegarandeerd dat hoogcalorische voeding op de plaats van bestemming komt.

Wanneer door de ziekte nauwelijks adequate voedselopname via het maag/darmstelsel mogelijk is, en u binnenkort een grote operatie dient te ondergaan, is het soms nodig om een infuus in te brengen voor voedseltoediening via de bloedbaan. Dit infuus (een zogenaamde centrale lijn ofwel lange lijn) kan zowel in een ader in de hals (een jugularis-catheter) als ook in een ader juist onder het sleutelbeen (een subclavia catheter) worden ingebracht. Op deze manier wordt het hele darmstelsel ontzien maar wordt toch voedsel in de bloedbaan gebracht. Er zal dan een oplossing van elementaire voeding, zogenaamde Totaal Parenterale Voeding (TPV), worden toegediend. Indien u een grote operatie aan het maag/darmstelsel zult ondergaan en u ernstig gewichtsverlies hebt opgelopen, kan dit in bepaalde situaties zinvol zijn om deze manier van voedseltoediening te kiezen. Bij een geselecteerde groep patiŽnten kan dit namelijk de kans op complicaties na de operatie verkleinen.

Nieuwste inzichten m.b.t. nuchter blijven voor een operatie

Waarom moet ik nuchter zijn voor een operatie?
Al sinds lange tijd bestaat de routine in ziekenhuizen, dat patiŽnten over het algemeen vanaf de avond voor de dag van operatie niets meer mogen eten of drinken. Deze regel is destijds ingesteld, omdat men de garantie wil, dat de maag van de patiŽnt leeg is tijdens de operatie; het opbraken van maaginhoud op het moment dat de patiŽnt onder narcose gebracht wordt, moet voorkomen worden.

Echter wanneer u lang nuchter moet blijven (meestal is de laatste maaltijd in het ziekenhuis om 17.00 uur 's middags de dag voor de operatie), kunt u dorst of een hongerig gevoel krijgen, waardoor u zich vervelend gaat voelen. Zo vlak voor een operatie, is dat natuurlijk niet zo prettig; het zijn immers spannende uren.

Mag ik wel water drinken?
Uit wetenschappelijk onderzoek is al gebleken dat inname van heldere dranken (zoals water, thee en koffie zonder melk of suiker), tot 2 uur voor de operatie, geen kwaad kan. Deze heldere dranken verlaten de maag binnen 2 uur. De maag is dan dus leeg op het moment dat u geopereerd wordt. Steeds vaker wordt nu in ziekenhuizen deze regel aangehouden, dat patiŽnten tot 2 uur voor operatie nog heldere dranken mogen innemen. Het leidt niet tot extra risico's en voor de patiŽnt is het veel prettiger. In bijvoorbeeld ScandinaviŽ wordt dit al gedurende een aantal jaren gedaan.

De nieuwste wetenschappelijk inzichten.

Aangezien het oude nuchterbeleid, vervelend is voor de patiŽnt zelf (o.a. dorst, honger), is de Zweedse chirurg Prof. Dr. Olle Ljungqvist, op zoek gegaan naar een manier om de patient zich zowel voor de operatie als na de operatie beter te laten voelen. Tegelijkertijd moest deze nieuwe voorbereidingswijze op een operatie natuurlijk veilig zijn en wilde hij ook nog eens dat deze nieuwe manier van nuchter zijn, een positieve invloed heeft op het herstel van de patiŽnt.

Daarom is een speciale koolhydraatrijke heldere drank ontwikkeld, die door de patiŽnt gedronken kan worden tot 2 uur voor de operatie. Uit wetenschappelijke onderzoeken (o.a. een test bij meer dan 1200 patiŽnten), die gedaan zijn met deze speciale koolhydraatrijke heldere drank, is het volgende gebleken:
- Deze koolhydraatrijke drank is veilig gebleken als de patiŽnt deze inneemt vanaf de dag voor de operatie tot 2 uur voor anesthesie (narcose).
- PatiŽnten hebben minder dorst en honger en voelen zich vůůr de operatie veel rustiger
- PatiŽnten voelen zich ook nŠ de operatie beter: deze koolhydraatrijke drank lijkt een positieve invloed te hebben op het herstel, zodat de patiŽnt evt. minder lang in het ziekenhuis hoeft te blijven.

POSTOPERATIEVE VOEDING
De postoperatieve periode is de fase direct aansluitend op uw operatie. Afhankelijk van de lokalisatie en de grootte van de chirurgische ingreep zal de voeding langzaam of snel weer worden opgebouwd. In geval van maag/darm/ en vaatoperaties zal dit langzaam worden uitgebreid. Via streng vloeibaar (alleen slokjes water, of andere sappen), vloeibaar (pap, vla, soep) en gemalen/licht verteerbaar voedsel tot normale voeding.

Naast drie hoofdmaaltijden worden in de meeste ziekenhuizen tussenmaaltijden verstrekt. Dit kan bijvoorbeeld een milkshake, ijsje, huzarensalade, vla, yoghurt, beschuit etc. zijn. Vraag hiernaar op de verpleegafdeling zodat u uw voeding kunt aanvullen met deze extra tussendoortjes. Zoals gezegd stimuleert goede voeding het herstel na een operatie en vermindert in bepaalde gevallen de kans op complicaties.

Wanneer door de operatie te verwachten valt dat u voorlopig niet via de normale weg voedsel kunt innemen, wordt in die gevallen vaak gekozen voor een sonde in de dunne darm waardoor snel na de operatie gestart kan worden met sondevoeding. Deze sonde kan wederom via de neus ingebracht worden, maar kan ook tijdens de operatie in de dunne darm vastgemaakt en direct door de buikhuid naar buiten geleid worden (een jejunostomie-catheter). Als door de operatie of het ziekteproces voedselopname via de darm voorlopig onmogelijk of ongewenst is kan gekozen worden voor een centrale lijn voor Totaal Parenterale Voeding.

Op een chirurgische afdeling zult u na de operatie voedingsadviezen van een diŽtist krijgen als u een gedeeltelijke- of totale maagverwijdering hebt ondergaan, en vaak wanneer een darmstoma is aangelegd. Wanneer u na een operatie slecht blijft eten of wanneer u veel vragen heeft over voeding, kan de diŽtist altijd in consult worden geroepen.

BRON
Deze informatie is samengesteld door Surgical Patient Information Services.






[advertentie]
Wanneer u mťťr informatie over bovenstaand onderwerp wenst kunt u terecht op de site van Nutricia Nederland BV.








 

laatste aanpassing van deze pagina: 12-8-2005
 
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag.