zoeken
ZOEK
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
disclaimer & copyrights
ga een pagina terugvergroot de tekstverklein de tekstdruk deze pagina af
Categorie: Steun- en bewegingsapparaat
Gipsverband en tape

Klik op "Operatie in beeld" voor afbeeldingen met betrekking tot deze operatie

INLEIDING
Hier vindt u globale informatie over gipsverbanden en tapebehandeling. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen weer anders kan zijn.
Deze folder informeert u hoe u om moet gaan wanneer u een dergelijk gips- of tapeverband hebt gekregen., waar u rekening mee moet houden bij de verwijdering van het gips of kunststofgips, wat u moet doen bij klachten en waar u terecht kunt met vragen

TAPEBEHANDELING
Een tapebehandeling wordt het meest toegepast voor de behandeling van gescheurde enkelbanden. Gescheurde enkelbanden zijn op verschillende manieren te behandelen. In het verleden zijn deze frequent behandeld door middel van een operatie waarbij de enkelbanden overhecht werden. Een gipsbehandeling gedurende meerdere weken behoort tevens tot de mogelijkheden. De laatste jaren echter worden gescheurde enkelbanden met behulp van een tape behandeld. De uiteindelijke resultaten op lange termijn lijken voor de drie mogelijke behandelingen niet veel uiteen te lopen. Het voordeel van een tapebehandeling is echter dat het een functionele behandeling is, wat zoveel wil zeggen dat u tijdens de immobilisatieperiode (de periode dat de enkel is ingepakt in tape) enigszins kunt bewegen in het enkelgewricht. Dit voorkomt stijfheidklachten waardoor meestel sneller herstel optreedt.
Een tapebehandeling van gescheurde enkelbanden bestaat uit 3 fasen:
1.acute behandeling
2.tape behandeling
3.nabehandeling

1. Acute behandeling
Aangezien de genezing van de gescheurde enkelband direct begint na het ongeval, is een goede stand van de voet ten opzichte van het onderbeen erg belangrijk. Bovendien is het nodig de zwelling zo snel mogelijk te doen verdwijnen. Daarom krijgt u een drukverband, verstevigd met een gipsachterspalk welke een optimale stand van de voet garandeert. Hoe meer u rust houd, hoe sneller de zwelling (door de bloeduitstorting) verdwijnt en hoe prettiger de volgende fase van de behandeling verloopt. Neem dus flink rust door het been zoveel mogelijk hoog te leggen en gebruik eventueel voor toiletbezoek of naar bed gaan elleboogskrukken of een stok (via de kruisvereniging te krijgen of huren). Let met name op stuwingsverschijnselen (zie hieronder bij 'WANNEER U CONTACT OP MOET NEMEN').
Indien deze verschijnselen optreden, leg dan het been extra hoog en neem contact op met de acute hulp of gipskamer van uw behandelend ziekenhuis. Een drukverband met achterspalk zal in principe een week om het been blijven. U krijgt een afspraak mee voor de polikliniek of gipskamer voor over 7 dagen waarna de zwelling beduidend moet zijn afgenomen. Als u op controle komt moet u een paar stevige schoenen meebrengen (liefst veterschoenen) met brede hak, desnoods een stevige sportschoen. Ook is het verstandig een (panty)kous mee ten nemen, om nadien over de tape te dragen.

2. Tape behandeling
Na het verwijderen van de achterspalk en het drukverband wordt gekeken of de enkel voldoende is afgeslankt. Vervolgens wordt een ?tapeverband? aangelegd. De bedoeling van de tape is de gescheurde enkelband te beschermen zodat deze zonder toename van lengte kan genezen. In principe krijgt u een tapeverband voor twee weken. Na twee weken komt u terug voor een tweede tape welke eveneens twee weken blijft zitten. Hierna zal de enkel worden beoordeeld op de mate van zwelling en pijn. Eventueel krijgt u voor een laatste periode van 2 weken een tape. In totaal duurt de behandeling dus 5 tot 7 weken.
Wat niet mag met een tapeverband:
-nat worden
-hard lopen
-op ongelijk terrein lopen
-sporten
-gebruik maken van krukken
Wat wl kan met tapeverband:
-normaal lopen
-fietsen
-autorijden (indien klachtenvrij, denk aan de verzekering!!!)

3. Nabehandeling
Na de tapebehandeling zal de arts u adviseren in welke mate de enkel weer belast kan worden. Om de overgang van tape naar een onbeschermde enkel te verkleinen krijgt u een elastische zwachtel. Afhankelijk van de klachten kunt u de zwachtel na 1 of 2 weken weglaten. Indien u een actief sporter bent, adviseren wij u bij training en wedstrijden beide enkels te zwachtelen. Bij intensieve sportbeoefening is tijdelijk een zwachtel erg plezierig.

WAT U MOET WETEN OVER UW GIPSVERBAND
U hebt een gipsverband om uw arm of been gekregen. Een verband van kunststof of gips zorgt ervoor dat de botbreuk in de goede stand blijft staan en dat het beschadigde gewricht en/of de beschadigde pezen rust krijgen.Gips is pas na 48 uur volledig hard. De eerste twee dagen moet u er dus voorzichtig mee zijn. Laat het gips niet op een harde rand rusten, maar op een zachte onderlaag. Circulair kunststofgips is al na 30 minuten volledig hard en kan dus vrijwel direct belast worden (indien toegestaan).Gips mag niet nat worden. Circulair kunststofgips kan wel tegen water, maar de katoenen kous en watten eronder niet. Bescherm het gips of kunststofgips dus bij het douchen met een plastic zak of een speciale badkous. Een plastic zak kunt u met een pleister waterdicht afplakken op uw huid. Een speciale badkous (of informatie hierover) is verkrijgbaar op de gipskamer. Voor deze badkous moet u betalen (ziektekostenverzekeraars vergoeden dit meestal niet). Douche zo kort mogelijk.

DE PRAKTIJK
Zwelling
Het is belangrijk dat u uw ingegipste arm/been hoog legt:
- Om te voorkomen dat uw been/arm gaat zwellen.
- Om te zorgen dat een bestaande zwelling afneemt.

Arm
Draag uw arm in een sling (stoffen band), in een mitella (draagdoek) of leg de arm op een kussentje op uw schoot. Zorg ervoor dat de hand hoger is dan de elleboog. "s Nachts kunt u de sling/mitella afdoen en eventueel de arm op een kussen leggen.

Been
Leg uw been op n of meerdere kussens. Het is belangrijk dat de voet hoger ligt dan de knie en de knie weer hoger dan de heup. "s Nachts kunt u een kussen op of onder uw matras leggen aan het voeteneind. U doet er goed aan om niet te veel te lopen (met uw krukken), omdat het been dan lang naar beneden hangt.

Bewegen
Het is belangrijk dat u oefeningen doet met het ingegipste lichaamsdeel om de bloedsomloop te stimuleren, niet ingegipste gewrichten soepel te houden en de spierkracht zo veel mogelijk te behouden.
Probeer de volgende oefeningen enkele malen per dag te doen en minimaal vijf keer achter elkaar.

Arm:
- Maak drie tellen lang een stevige vuist, strek de vingers vervolgens drie tellen.
- Draai rondjes met de schouder: ga in een iets voorovergebogen houding staan en maak een beweging alsof u ouderwets koffie maalt.
- Als de elleboog niet is ingegipst: strek en buig de elleboog.

Been:
- Trek de tenen naar u toe (richting van uw neus) gedurende drie tellen, druk ze hierna drie tellen lang van u af.
- Zittend: til het gestrekte been gedurende drie tellen op.
- Indien de knie niet is ingegipst: buig en strek de knie.

Elleboogkrukken
Een gipsspalk mag u niet belasten: dit gips breekt onder de druk van gewicht. Dit heeft vooral gevolgen voor een beengipsspalk: u mag niet lopen of staan zonder het gebruik van krukken. U krijgt een recept, waarmee u elleboogkrukken kunt lenen bij de kruisvereniging (uitleentijden: zie telefoonboek/gemeentegids). Circulair gips en kunststofgips mag u meestal wel belasten. U krijgt hierover instructies mee (afhankelijk van uw letsel).

Loopgips
Als u loopgips hebt, zorgt u dan dat u met het ingegipste been niet gaat slepen. Loopt u net als anders. Omdat u uw enkel niet kunt gebruiken, moet u met kleine stapjes lopen. Onder het loopgips is in het algemeen een zool bevestigd, die u kunt losmaken wanneer u naar bed gaat. Deze zool is vaak dikker dan de zool van uw schoenen. Om te zorgen dat u hiervan bij het lopen geen last hebt, kunt u aan het niet ingegipste been een schoen dragen met een zool of hak van vergelijkbare dikte of hoogte.
Bij een loopgipsverband moet u uw been ondersteunen als u zit. Dit kunt u doen door uw been bijvoorbeeld op een krukje te leggen. Dit voorkomt zwelling van uw been en voet.
Jeuk en huidbeschadiging
Niet iedereen krijgt last van jeuk. Jeuk wordt meestal veroorzaakt door vocht tussen de huid en het gipsverband (zoals transpiratie en nat worden). Als u last krijgt van jeuk, kunt u dit bestrijden door droog te fhnen tussen de huid en het gipsverband (niet te warm in verband met verbranding). Gebruik in elk geval geen scherpe voorwerpen zoals een breinaald om de jeuk te bestrijden. Dit kan ernstige huidbeschadigingen veroorzaken. Huidbeschadigingen kunnen ook ontstaan door kleine voorwerpen die tussen het gips en uw huid terecht komen. Vooral kleine kinderen hebben de neiging speeltjes in het gips te verstoppen.

WANNEER CONTACT OPNEMEN?
Neemt u telefonisch contact op als, ondanks het hoog leggen of houden van uw been of arm:
- Uw vingers of tenen gaan tintelen, dik worden, of paars-blauw verkleuren.
- U uw vingers of tenen niet of nauwelijks kunt bewegen.
- Het gipsverband pijn veroorzaakt of knelt (pijn op de plaats van de breuk is meestal niet verontrustend).
- Uw gips gebroken is. In geval van een loopgips mag u het gips dan niet meer belasten.
- Uw gips nat en slap geworden is.Bel in deze gevallen de dienstdoende assistent chirurgie/orthopaedie en kom direct naar het ziekenhuis (Spoed Opname/Eerste Hulp afdeling of polikliniek).

VERWIJDEREN
Als u naar het ziekenhuis komt om een onderbeensgipsspalk (vanwege enkelbandletsel) te laten verwijderen raden wij u aan een veterschoen of andere stevige schoen mee te nemen. Als u enkeltape krijgt, mag u namelijk weer gaan lopen. Als u een armspalk heeft, neem dan een mitella mee. Bij het verwijderen van circulair gips of kunststofgips is het belangrijk dat u uw mitella/sling of elleboogkrukken meeneemt. De kans is groot dat uw spieren en gewrichten stijf zijn geworden, omdat u ze een tijdlang niet hebt gebruikt. U zult de mitella/sling of krukken waarschijnlijk weer even nodig hebben, ook al maakte u er de laatste tijd geen gebruik meer van.

THUIS
Kort na het verwijderen van circulair gips of kunststofgips zullen het been en de voet een neiging tot zwellen hebben. Voor de arm geldt dit in mindere mate. Als een zwelling ontstaat, neemt deze in de loop van de dag toe en is "s avonds het ergst. Dit is niet verontrustend, de zwelling verdwijnt langzamerhand spontaan. U kunt de klachten verminderen door het been of de arm niet te veel te belasten en hoger te leggen of overdag een elastische kous te dragen ("s nachts afdoen).

VRAGEN
Mocht u na het lezen van deze folder nog vragen hebben, neemt u dan contact op met de polikliniek Chirurgie.


BRON
Deze informatie is zorgvuldig samengesteld door de Commissie Voorlichting van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde.

laatste aanpassing van deze pagina: 12-8-2005
 
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag.