zoeken
ZOEK
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
disclaimer & copyrights
ga een pagina terugvergroot de tekstverklein de tekstdruk deze pagina af
Categorie: Steun- en bewegingsapparaat
Rugklachten, hernia en ischias

Klik op "Operatie in beeld" voor afbeeldingen met betrekking tot deze operatie

INLEIDING
U staat op uit een stoel, U bukt voorover om een papiertje van de grond te pakken en plotseling voelt U een hevige pijnscheut onder in de rug, u kunt nauwelijks meer overeind komen en elke beweging doet pijn. Uw collega noemt het ischias, uw partner noemt het spit en zelf denkt U aan een hernia.
Over de verschillen en overeenkomsten, over de vooruitzichten en behandeling gaat deze informatie.

WAT ZIJN RUGKLACHTEN?
Rugklachten en met name lage rugklachten, komen bij ongeveer 75 % van de bevolking voor. Het is dus eigenlijk niet eens zo ongewoon dat iedereen weleens een periode met rugklachten doormaakt. In 80 % van deze gevallen is de rugklacht na 2 tot 6 weken weer over, of er nu wel of niet een behandeling heeft plaats gevonden.

Allereerst even de verschillende benamingen op een rijtje:
- Lumbago is gewoon een ander woord voor pijn laag in de rug.
- Spit is een acute vorm van rugpijn, laag in de rug, waarbij er typisch verkramping van de spieren optreedt.
- Ischias of ischialgie wil niets anders zeggen dan een pijn die uitstraalt in het been.
Al deze benamingen hebben met rugklachten te maken maar zijn dus geen eigenlijke diagnose, alleen maar een beschrijving van de klacht.
- Een hernia is een uitstulping van de tussenwervelschijf. Het woord is afkomstig van hernia nuclei pulposi en wordt daarom ook wel kortweg h.n.p. genoemd. Doordat een dergelijke uitstulping beknelling geeft van een van de zenuwen die naar het been gaan, gaat een hernia meestal gepaard met uitstralende pijn.

WAT ZIJN DE OORZAKEN VAN RUGKLACHTEN?
Over de oorzaken van rugklachten zijn dikke boeken geschreven, maar in verreweg de meeste gevallen is geen directe oorzaak aan te wijzen.

Ligt het aan onze houding?
Waarschijnlijk speelt houding wel een grote rol, vooral als in een ongunstige houding dag in dag uit gewerkt moet worden. Metselaar, stratenmaker en vrachtwagenchauffeur zijn dan ook beroepen waarin veel rugklachten voorkomen.

Ligt het aan onze conditie?
Ook dat speelt ongetwijfeld een rol. Er zijn weinig mensen met een ideale lichaamsbouw. Veel volwassenen zijn te zwaar, hebben slappe buikspieren en zijn weinig in beweging.

Is het psychisch?
Dit is ook een veel gehoorde verklaring. Natuurlijk zullen eentonig werk, problemen in de relatie, zorgen en iemands karakter, best een rol spelen, maar dan meer in de beleving van rugpijn, dan als oorzaak.

Is het dan 'slijtage'?
Ook dat is nog maar zeer de vraag. Iedereen veroudert en met deze veroudering vermindert ook de veerkracht van onze wervelkolom. Onze tussenwervelschijven worden dunner, waardoor we in de loop der jaren zelfs één ŕ twee centimeter krimpen. Op een röntgenfoto van de wervels worden deze veranderingen vaak gezien en dan wordt er al gauw gezegd dat de rug 'versleten' is. Maar laat U zich door een dergelijke opmerking vooral niet ongerust maken: deze veranderingen worden in acht van de tien gevallen gezien, ook bij mensen zonder klachten en het zegt NIETS, maar dan ook niets, over de ernst van de klacht of over de kans om opnieuw rugklachten te krijgen.

WAT KUNT U ZELF DOEN OM RUGKLACHTEN TE VOORKOMEN?
Er is helaas geen leefregel te geven die rugklachten gegarandeerd voorkomt. Er zijn echter wel een aantal zaken die U zelf in de hand hebt en die de kans op rugklachten wel verkleinen.
Allereerst Uw conditie. U hoeft geen marathonloper te worden, maar regelmatige beweging zoals tijdens wandelen of fietsen is goed voor Uw spierconditie. Zorg dat Uw gewicht binnen de perken blijft: overgewicht en vooral als dat rond de buik zit, trekt de rug hol en een holle rug geeft een ongunstige stand van de wervels. Hebt U een zittend beroep, zorg dan dat U regelmatig tijdens de werkdag even loopt. Hebt U veel schrijfwerk, overweeg dan eens of een bureau-lessenaar gebruikt kan worden. Hierdoor kunt U iets rechterop zitten. Hebt U een staand beroep, bekijk dan de mogelijkheid eens om afwisselend één voet op een kleine verhoging te zetten. Voorover buigen over een tafel doet U het beste met één been naar achteren uitgestoken.

Rugklachten hebben tot een leeftijd van 60 jaar meestal niets te maken met botontkalking. Extra kalk heeft dan ook geen zin, maar bent U een jonge vrouw, zorg dan voor voldoende melk en melkprodukten in de voeding. Daarmee bouwt U een goede voorraad botweefsel op, waardoor U na de menopause minder snel verschijnselen van botontkalking zult krijgen.

WAT KUNT U IN OVERLEG MET UW ARTS DOEN AAN RUGKLACHTEN?
Gelukkig gaan in 80 % van de gevallen rugklachten vanzelf weer over na verloop van een paar weken. Echt volledige bedrust is zelden nodig, maar als U toch rust, probeer dan eens te liggen met iets opgetrokken benen. Een andere manier kan zijn door in zithouding aan Uw handen te gaan hangen, bijv. aan een open trap of aan de schommelhaken van de kinderen. Door Uw eigen gewicht trekt U als het ware de verkrampte rugspieren uit elkaar. Fysiotherapie wordt vaak voorgeschreven als de klacht niet snel overgaat. Het effect van apparatuur is twijfelachtig, maar warmte, massage en goede instructie kunnen wel helpen. Als U vaak rugklachten hebt is bezoek aan een zogenaamde 'rugschool' misschien zinvol. Vraag dit Uw huisarts of fysiotherapeut.

Tijdelijk gebruik van een pijnstiller kan nuttig zijn, eventueel aangevuld met een middel dat de spieren ontspant. Het verband tussen rugklachten en platvoeten werd vroeger vaak gelegd, maar is nooit bewezen. Het effect van steunzolen is dan ook onvoorspelbaar.

Dat slapen op een harde plank goed zou zijn voor de rug is ronduit een fabeltje. Belangrijk is dat U prettig slaapt en ontspannen ligt. Aangezien de meeste mensen op de zij slapen, moet de ondergrond van het bed wel vlak zijn, maar hoeft daarom nog niet hard te zijn. De matras moet het lichaam over de gehele lengte goed en gelijkmatig ondersteunen en mag daarom best wat zacht zijn, maar iemand van 100 kg heeft daarom wel een stijvere matras nodig dan iemand van maar 50 kg.

WANNEER IS VERDER ONDERZOEK NOODZAKELIJK ?
Hebt U een ischias, dus een in het been uitstralende pijn, die verergert met hoesten en niezen, dan moet gekeken worden of er niet een hernia aan ten grondslag ligt. Niet iedere hernia hoeft overigens meteen geopereerd te worden, maar het is wel noodzakelijk dat de verschijnselen regelmatig door Uw huisarts gecontroleerd worden.
Hebt U een doof gevoel in de voet, of kunt U niet meer op de tenen of op de hakken lopen, dan is er extra reden om de huisarts te waarschuwen.

De waarde van een röntgenfoto is maar zeer betrekkelijk. U moet bedenken dat bij de meeste mensen op middelbare leeftijd wel afwijkingen worden gezien, en dat zelfs grote afwijkingen op de foto, die doorgaans het predikaat 'slijtage' krijgen, nog niets zeggen over de kans op rugklachten of over het verloop ervan. De röntgenfoto dient eigenlijk meer om enkele zeer zeldzame oorzaken van rugpijn uit te sluiten.

BRON
Dr. J.A. Lint, orthopaedisch Chirurg, Pasteur Ziekenhuis Oosterhout

[advertenties]
Voor meer informatie over de nabehandeling van rugklachten kijkt u op de site van Bauerfeind Benelux.


Voor méér informatie over operatieve gewrichtsvervanging, kijkt u op Arthro-forum, de website van Stryker Beneleux.

laatste aanpassing van deze pagina: 3-1-2008
 
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag.