zoeken
ZOEK
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
disclaimer & copyrights
ga een pagina terugvergroot de tekstverklein de tekstdruk deze pagina af
Categorie: Steun- en bewegingsapparaat
RSI (muisarm)

Klik op "Operatie in beeld" voor afbeeldingen met betrekking tot deze operatie

INLEIDING
Repetitive Strain Injury (RSI) is een verzamelnaam voor spier- en gewrichtsklachten aan handen, polsen, armen, schouders, en/of nek. Deze klachten worden veroorzaakt door repeterende bewegingen. De klachten bestaan uit chronische pijn, stijfheid, tintelingen en/of een koud of dood gevoel.
RSI staat bekend als een aandoening onder beeldschermwerkers, ook wel aangeduid als "muisarm". Maar ook andere beroepsgroepen als kassapersoneel, musici, lopende-bandwerkers, slagers en postbodes kunnen RSI-klachten ontwikkelen.
RSI wordt ook wel geschaard onder een meer algemene naam: Work related Musculo Skeletal Disorders (WMSD). Behalve RSI vallen hier ook andere termen onder die ook wel worden gebruikt om vergelijkbare klachten aan te duiden: Cumulative Trauma Disorders (CTD) en Chronische Klachten door Cyclische bewegingen (CKC). Ziektebeelden die bij RSI horen zijn tenosynovitis, tenditis, epicondylitis, carpaal tunnel syndroom, De Quervain-syndroom.

SYMPTOMEN
Er zijn velerlei klachten mogelijk die zich ook op verschillende plaatsen kunnen voordoen in het gebied tussen vinger, schouderblad en nek. Ook kunnen de klachten van een lichaamsdeel naar een ander verhuizen.

Het ontwikkelen van RSI doorloopt globaal gezien drie fases:
1. Pijn en vermoeidheid aan vingers, handen, polsen, armen, schouders en/of nek. Deze klachten doen zich voor tijdens of na het werk: meestal aan het eind van een werkdag. De vermoeidheid is plaatselijk, net als krampverschijnselen of een koud, dood gevoel aan bepaalde spieren. De pijn is tijdelijk, en is wel voelbaar maar niet echt hinderlijk.
2. De vermoeidheid uit fase 1 blijft voortduren en de pijn begint nu hinderlijk te worden. Ook begint krachtverlies op te treden. De arbeidsprestaties gaan daardoor omlaag. Andere klachten kunnen beginnen op te treden: irritatie, zwelling, tintelingen, slapheid of verlies van grijpvermogen, doof gevoel, soms zelfs al verbleking van de huidskleur.
3. De pijn blijft nu steeds voortduren. De nachtrust wordt daardoor verstoord. De pijn is niet alleen merkbaar bij de repetitieve handelingen die de klachten in eerste instantie hadden opgeleverd, maar ook bij andere lichaamsarbeid. Meestal treden nu zwellingen op (op een plek, pols of onderarm, of op meer plekken), en de huidskleur en huidtemperatuur verandert. Gewrichten kunnen gaan "kraken".
Stadia 1 en 2 noemt men RSI-gerelateerde klachten. Alleen stadium 3 noemt men echt RSI. Dit stadium wordt ook wel opgesplitst in "chronic pain" en "complex of chronic pain, reflex sympathetic dysfunctions".

OORZAKEN
RSI ontstaat door langdurig en herhaaldelijk een bepaalde (verkeerde) beweging te maken. De bekendste situatie waarin RSI ontstaat, is het langdurig achter een computer zitten, in een houding waardor de nek- en schouderspieren voortdurend gespannen zijn. Hierdoor kan o.a. de "muisarm" ontstaan wat klachten in onderarm en pols met zich meebrengt.

Iemand die steeds achter de computer werkt, belast zijn schouder- en nekregio. De spieren aldaar gaan zeer doen, en ook de doorbloeding naar andere lichaamsdelen wordt slechter. En vooral in handen en vingers is juist behoefte aan goede doorbloeding. Bij beeldschermwerk worden deze zwaar belast door het typen en muizen. Tijdens de herhaalde bewegingen van het typen treedt een soort wrijving op tussen de spieren, pezen en botten wat tussen pols en elleboog veel klachten kan veroorzaken. De stand van de polsen tijdens deze werkzaamheden is van groot belang.

Factoren die bij computergebonden arbeidstaken een rol kunnen spelen bij het voorkomen of veroorzaken van RSI zijn:
- werkdruk
- werktijden en pauzes
- beeldscherm, toetsenbord en muis
- stoel, bureau en accessoires
- verlichting, geluid en klimaat
- zithouding en werktechniek
- thuissituatie

Werkdruk staat in dit rijtje bovenaan: RSI blijkt vooral voor te komen na een kortdurende hoge werkbelasting, en niet zozeer na een langdurige lage werkbelasting. Stress is dus een belangrijke factor.

Ook is wel eens een link gelegd met persoonlijkheid: mensen die te macho of juist te verlegen zijn om hun mond open te trekken over klachten, lopen meer kans om te laat actie te ondernemen. Ook plichtsgetrouwe en productiegerichte mensen lopen vaak te lang door omdat ze niet willen zeuren.

VOORKOMEN
Mensen die veel met de computer werken of andersoortig werk verrichten met veel repetitieve handelingen dienen alert te zijn. Het allerbeste is natuurlijk klachten zien te voorkomen. Let daarom op de volgende punten:
- De werkorganisatie moet afwisseling in werkzaamheden en werkhouding goed mogelijk maken.
- In de werktijden moeten voldoende rustmomenten zijn ingebouwd om de spieren te kunnen ontspannen.
- De werknemer en werkgever moeten voorzichtig omgaan met werkdruk en de belasting die dit oplevert.
- De werkplek en werkomgeving moeten een goede werksituatie en lichaamshouding mogelijk maken. Meubilair, inrichting en hulpmiddelen zijn van belang. Storende factoren moeten worden vermeden, zoals kou, tocht, lawaai, slechte verlichting.
- Variatie in de werkzaamheden is belangrijk. Bij computers moeten muis- en typwerkzaamheden zoveel mogelijk worden afgewisseld. Doe niet langer dan zes uur achtereen computerwerk en onderbreek het werk in elk geval elke twee uur. Doe oefeningen tussendoor.
- De werknemer moet alert zijn op klachten en deze melden, en zonodig zelf in een vroeg stadium maatregelen nemen.
- Werkgevers moeten de klachten serieus nemen en de werknemers helpen om maatregelen te treffen om de werksituatie te veranderen. Zij kunnen samen met de arbodienst een systeem opzetten om RSI op te sporen en aan te pakken.
Bij beginnende RSI kan een werknemer besluiten om een logboek bij te houden om in kaart te brengen wanneer klachten optreden en wat er wel en niet tegen helpt. Zo"n logboek is een soort dagboek met rubrieken datum, symptomen, mogelijke oorzaak, ondernomen actie, resultaat en commentaar.

BEHANDELING
Mensen in bepaalde beroepsgroepen hebben meer kans om RSI te ontwikkelen dan andere. Als zij symptomen ontwikkelen zoals beschreven zijn in fase 1 van RSI-gerelateerde klachten, moeten ze deze onderkennen en maatregelen treffen. Hoe langer de klachten aanwezig zijn, des te minder kans op herstel.

RSI is een lastige kwaal die vaak wordt onderschat. Bovendien is de diagnose soms moeilijk te stellen, juist omdat de kwaal zich op verschillende manieren manifesteert. Behalve de diagnose RSI kunnen ook de volgende diagnoses door een arts worden gesteld: rotatorcufflaesie, carpaal tunnel syndroom (CTS), tenosynovitis van Quervain, tenniselleboog, golfarm, slijmbeursontsteking aan schouder of elleboog, thoracic outlet syndrome (TOS).

Als de diagnose is gesteld, is het de vraag of en hoe de kwaal verholpen kan worden. Sommige mensen komen er goed vanaf, anderen blijven klachten behouden. Hoe meer klachten iemand heeft, hoe moeilijker het vaak is om deze te verhelpen. Sowieso zal het bij iedereen een zwakke plek blijven.

Een aantal adviezen die in elke situatie aan te raden zijn:
- Denk positief en ga ervan uit dat oplossingen mogelijk zijn. Neem ook niet zomaar ontslag maar probeer tijdelijk andere arbeid te verrichten. Desnoods meldt u zich ziek.
- Bekijk uw werksituatie kritisch. Zijn de werkomstandigheden naar wens of kunnen ze worden verbeterd?
- Werk rustig, neem voldoende rust.
- Beeldschermwerkers kunnen op zoek gaan naar andere muizen, armsteunen, ergonomische toetsenborden, pauzesoftware.
- Geef het overbelaste lichaamsdeel rust en forceer niets. Over de noodzaak van het nemen van algehele rust zijn de meningen verdeeld.
- Eet en leef gezond, zorg dat uw lichaam in conditie is (er bestaat bijvoorbeeld ook medische fitness).
- Licht uw bedrijfarts en werkgever in.

Als de RSI-klachten ernstig worden, is een (para)medische behandeling nodig. Een spierinspannende therapie wordt in eerste instantie niet erg geschikt geacht, wel een rustige therapie: mensendieck, revalidatie of fysiotherapie.

Als het nodig is, kunt u in overleg met uw arts besluiten om een spierverslapper of pijnstiller te slikken. Pas daar wel mee op omdat het geen genezende middelen zijn. Ook kunnen pijnstillers de kwaal verergeren doordat u geen pijnsignalen meer opmerkt.

INFORMATIE
Er bestaat een RSI-patiŽntenvereniging die leden de mogelijkheid geeft om met elkaar in contact te komen. De vereniging informeert haar leden over de ziekte. Ze heeft een commissie van deskundige adviseurs die bijstand verleent op het gebied van gezondheid, arbeidsrecht en arbeidsomstandigheden.
RSI-patientenvereniging
Postbus 1222
3800 BE Amersfoort
tel: (015) 2122032

Alle activiteiten van de vereniging worden door vrijwilligers uitgevoerd. Ook de telefoondienst drijft geheel op vrijwilligers: wanneer u uw verhaal over RSI kwijt wilt, of vragen over de ziekte RSI heeft, belt u nummer (015) 2122032.

internet: www.rsi-vereniging.demon.nl
internet: www.stoprsi.nl
laatste aanpassing van deze pagina: 12-8-2005
 
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag.