zoeken
ZOEK
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
disclaimer & copyrights
ga een pagina terugvergroot de tekstverklein de tekstdruk deze pagina af
Categorie: Steun- en bewegingsapparaat
Gebroken vinger

Klik op "Operatie in beeld" voor afbeeldingen met betrekking tot deze operatie

INLEIDING
Hier vindt u globale informatie over een gebroken vinger. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen weer anders kan zijn.
Een gebroken vinger treedt meestal op door een beknelling of een direct trauma (een klap tegen een hard voorwerp). De breuk kan gelokaliseerd zijn in het eerste en kleinste vingerkootje (distale phalanx), in het tweede of derde kootje (respectievelijk midden- en proximale phalanx), of zelfs in een middenhandsbeentje (metacarpale botje). Een breuk van een middenhandsbeentje treedt vaak op na een vuistslag tegen een hard voorwerp. Een breuk aan het uiteinde van dit bot (ter hoogte van de zogenaamde 'knokkels' van de vuist) wordt om die reden een boksersbreuk genoemd.

DIAGNOSE
Wanneer uw behandelend arts denkt aan een gebroken vinger zal in de regel een röntgenfoto van de vinger en/of hand worden gemaakt. Een uitzondering hierop vormt een breuk van het kleinste vingerkootje, het topje van de vinger. Over het algemeen wordt bij verdenking op een dergelijke breuk een behandeling gestart zonder röntgenfoto omdat dit eigenlijk geen consequenties heeft. Wanneer nog beweging mogelijk is in dit gewrichtje, is de kans op betrokkenheid van het gewrichtsvlak namelijk erg klein. Zelfs al zou het gewrichtsvlak erbij betrokken zijn, dan zijn er meestal weinig andere mogelijke behandelingen.
In alle andere gevallen zal dus een foto worden gemaakt om een breuk te bevestigen en de stand ervan te controleren. De stand van de botstukken bepaald namelijk voor een groot deel de noodzakelijke behandeling.

BEHANDELING
Vrijwel alle breuken van de vingers zullen met een gips worden behandeld waarbij vaak meerdere vingers worden ingegipst. Soms kan een breuk worden behandeld door het spalken van de aangedane vinger(s) aan de overige vingers door middel van een tape of zogenaamd dakpanpleisterverband. Dit laatste verband verliest zijn functie na een week eigenlijk al maar veel langer is behandeling ook niet noodzakelijk. Een gipsbehandeling zal in de regel 2 tot 3 weken duren.
Wanneer een vinger of middenhandsbeentje in meerder stukken is gebroken en/of de botstukken verplaatst zijn ten opzichte van elkaar (zodat een abnormale stand is ontstaan) is in enkele gevallen een andere behandeling noodzakelijk.
Deze behandelingen kunnen we indelen in:
1. operatie
2. cirkeltractie

OPERATIE
Wanneer de botstukken van middenhandsbeentje of de vingerkootjes (m.u.v. het topje) ernstig verplaatst zijn, of wanneer een pees beklemd zit tussen deze botstukken, is een operatie aangewezen. Hierbij kan door uw chirurg gekozen worden voor het vastzetten van de breuk door middel van een ijzerdraadje, schroefjes of een fixatie met pennetjes buiten de vinger (een zoggenaamde externe fixateur). Uw chirurg zal aan de hand van de aard en de ernst van de breuk kiezen voor een van deze behandelingen.

Cirkeltractie (klik op figuur om te vergroten)

Cirkeltractie
Een andere manier van behandelen van bovengenoemde breuken, vooral wanneer het gewrichtsvlak erbij betrokken is, is cirkeltractie. Betrokkenheid van het gewrichtsvlak zorgt namelijk voor een bedreiging voor de uiteindelijke beweeglijkheid in dat gewricht. De gebruikelijke therapieën boeken wisselend resultaat op de functie. Soms is het ook technisch onmogelijk om een breuk operatief te behandelen.

Enkele centra in Nederland behandelen deze breuken sinds enkele jaren succesvol door middel van een stabiele fixatie onder tractie (zodat de botstukken op hun plaats blijven), waarbij beweging in het gewricht mogelijk blijft. Dit gebeurt onder andere op de afdeling Chirurgie van het Bosch Medicentrum in "s-Hertogenbosch.

Hierbij wordt een dun ijzerdraadje (onder locale verdoving) door het botstukje geboord dat volgt op het aangedane botstuk (zie illustratie). De uiteinden worden omgebogen zodat een triangel wordt gemaakt. Een kunststof gipsverband wordt om de onderarm en middenhand gemaakt, waaraan een koperen ring wordt bevestigd (doorsnede ring ongeveer 25 cm). Om de ring zit een soepel verschuifbaar 'zadeltje' wat door middel van een elastiekje verbonden wordt met het ijzerdraadje door de vinger. Op deze manier wordt er een trekkracht op de gebroken vinger uitgeoefend (waardoor de botstukken op hun plaats komen) en kan gelijktijdig passief een beweging worden gemaakt. Dit doet de patiënt zelf met de niet aangedane hand. "s-Nachts dient de tractie op de vinger te blijven om alsnog verplaatsing van de breuk te voorkomen.

Uiteraard zullen de toegestane bewegingsuitslagen in het begin beperkt zijn maar na verloop van tijd tot 90 graden worden uitgebreid. Dit wordt gecontroleerd door een wekelijks bezoek op de gipskamer of polikliniek. Na 4 weken wordt de cirkeltractie verwijderd waarna de patiënt actief moet gaan oefenen om niet alsnog beweeglijkheid te verliezen.
Zoals u in de illustratie kunt zien betreft dit een nogal extravagante behandelingsvorm die behalve wat extra aandacht op straat ook wat noodzakelijke aanpassingen aan de kleding met zich meebrengt. Ten aanzien van het functionele eindresultaat zijn de resultaten beter dan van alle andere behandelingsmethoden.

NABEHANDELING
Voor iedere vingerbreuk geldt dat na een periode van immobilisatie (gips, tape of cirkeltractie) de vingers actief geoefend moeten worden om de maximale beweeglijkheid terug te krijgen. Dit kunt u het beste doen door te gaan buigen in de vingers en een vuist te maken. Probeer dit zeker in het begin niet te forceren. Vaak is het knijpen in een spons of zacht balletje een hele goede oefening. Het doen van de afwas is om meerdere redenen aan te bevelen! Meestal wordt de oorspronkelijke beweeglijkheid weer bereikt maar dat is erg afhankelijk hoe ernstig de breuk was. In eerste instantie kunt u het beste zelf actief gaan oefenen. Mocht het herstel toch niet vorderen dan kan het noodzakelijk zijn dat een fysiotherapeut u hierbij helpt.

LITERATUUR
Of uw vingerbreuk voor cirkeltractie in aanmerking komt hangt van meerdere factoren af die uw behandelend arts met u zal bespreken. Wanneer u meer informatie over cirkeltractie wenst kunt u dit opzoeken in:
'Dynamic traction and early passive movement for fractures of the proximal interphalangeal joint'
Robert R. Schenk, Journal of Hand Surgery, Vol. 11A, No.6, November 1986
'Cirkeltractie als behandeling van comminutieve intra-articulaire vingerfracturen'
R.G.G. Logghe, L.P.S. Stassen en Chr. Van der Werken, In dit Verband, 1, juni 1991

BRON
Deze informatie is samengesteld door Surgical Patient Information Services en deels gebaseerd op ervaringen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis (lokatie GZG). Met dank aan de gipsverbandmeesters van het Jeroen Bosch Ziekenhuis.
laatste aanpassing van deze pagina: 12-8-2005
 
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, dan vernemen wij dat graag.